Czy przegląd regałów magazynowych jest obowiązkowy? Wyjaśniamy.

Dlaczego przegląd regałów magazynowych jest tak ważny?

Regały magazynowe to jeden z najbardziej obciążonych elementów wyposażenia zakładu. Na jednej belce spoczywają często tony towaru, a wózki widłowe pracują tuż obok konstrukcji. Wystarczy niewielkie uderzenie w słupek, żeby osłabić nośność całego systemu. Nieprawidłowo oceniony stan regału to ryzyko wypadku, zniszczenia towaru i przestoju w pracy magazynu.

Dlatego regularny przegląd regałów magazynowych to dziś standard dobrej praktyki, a w razie kontroli lub wypadku także ważny dowód, że pracodawca dochował należytej staranności.

Czy przegląd regałów przez UDT jest obowiązkowy?

To jedno z najczęstszych pytań, a odpowiedź bywa zaskakująca. Regały magazynowe co do zasady nie należą do urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu Urzędu Dozoru Technicznego. Dozorowi UDT podlegają m.in. wózki jezdniowe z napędem silnikowym, dźwigi czy suwnice. Dla regałów nie istnieje osobna procedura odbioru ani obowiązkowa inspekcja prowadzona przez urzędnika UDT.

Nie oznacza to jednak, że regały można pozostawić bez nadzoru. Obowiązek dbania o ich stan wynika z ogólnych przepisów:

• Kodeksu pracy, który nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
• przepisów BHP, w tym dotyczących składowania i użytkowania urządzeń,
• zasad odpowiedzialności cywilnej i karnej w przypadku wypadku spowodowanego złym stanem technicznym konstrukcji.

W praktyce oznacza to, że kontrole regałów są obowiązkiem pracodawcy, nawet jeśli nie wykonuje ich UDT. Jeśli ktoś oferuje „przegląd regałów UDT“, warto dopytać, kto faktycznie wykonuje inspekcję i jakie ma kwalifikacje. Szukaj osoby lub firmy z doświadczeniem w ocenie konstrukcji regałowych, najlepiej z uprawnieniami lub szkoleniem w zakresie normy PN-EN 15635.

Norma PN-EN 15635: podstawa kontroli regałów

Najważniejszym dokumentem w tym obszarze jest norma PN-EN 15635 „Stalowe systemy składowania statycznego – Stosowanie i konserwacja wyposażenia magazynowego“. Jej głównym celem jest utrzymanie integralności konstrukcyjnej regałów, a także ograniczenie ryzyka i skutków niebezpiecznego użytkowania lub uszkodzeń.

Norma wymaga m.in.:

• wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo regałów (w literaturze określanej jako PRSES, czyli Person Responsible for Storage Equipment Safety),
• prowadzenia regularnych kontroli wizualnych,
• wykonywania okresowych inspekcji eksperckich przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami,
• dokumentowania uszkodzeń i podejmowanych działań,
• wymiany uszkodzonych elementów na części od producenta lub równoważne, zamiast ich doraźnej naprawy.

Choć sama norma jest dokumentem dobrowolnym, w praktyce stanowi uznany punkt odniesienia. Odwołują się do niej ubezpieczyciele, audytorzy i rzeczoznawcy.

Jak często kontrolować regały magazynowe?

W praktyce stosuje się system kilkustopniowy.

1. Kontrola codzienna lub cotygodniowa (wizualna). Wykonuje ją przeszkolony pracownik magazynu, np. kierownik zmiany lub operator wózka. Sprawdza on, czy nie pojawiły się widoczne uszkodzenia, odkształcenia, wgniecenia słupków, brakujące zabezpieczenia belek czy przeciążone poziomy. Nie wymaga to zewnętrznego inżyniera.

2. Kontrola okresowa wewnętrzna. Dokładniejszy przegląd, np. raz w miesiącu lub kwartale, prowadzony przez wyznaczoną osobę odpowiedzialną. Obejmuje pomiary pionowości, sprawdzenie kotwienia i stanu zabezpieczeń.

3. Inspekcja ekspercka (co najmniej raz na 12 miesięcy). Wykonuje ją osoba z kwalifikacjami, zwykle zewnętrzny specjalista. Kończy się raportem z oceną każdego uszkodzenia, często w systemie kolorystycznym (zielony, żółty, czerwony), oraz z zaleceniami naprawczych działań.

Częstotliwość warto zwiększyć, gdy w magazynie panuje duży ruch wózków, pracuje się w trudnych warunkach lub regały są obciążone blisko maksymalnej nośności.

Co sprawdza się podczas przeglądu regałów paletowych?

Zakres przeglądu zależy od typu regału, ale najczęściej obejmuje:

• stan słupków i ram – wgniecenia, skręcenia, pęknięcia, ślady korozji,
• belki poziome i ich zabezpieczenia – prawidłowe zatrzaski i blokady,
• pionowość konstrukcji – odchylenia mogą świadczyć o uderzeniu lub osiadaniu posadzki,
• kotwienie do podłoża – stan śrub i płytek podstawy,
• tabliczki z dopuszczalnym obciążeniem – czytelne i zgodne z rzeczywistą konfiguracją,
• sposób składowania – brak przeciążeń i palet wystających poza obrys,
• osłony słupków i odbojnice – chroniące konstrukcję przed uderzeniem wózka.

Najczęstszą przyczyną poważnych uszkodzeń jest uderzenie wózka widłowego w słupek, dlatego tę część konstrukcji ocenia się ze szczególną uwagą.

Naprawa czy wymiana uszkodzonych elementów?

Zgodnie z zaleceniami normy poważnie uszkodzone elementy należy wymieniać, a nie naprawiać na własną rękę. Spawanie, prostowanie czy „dorabianie“ części bez zgody producenta może zmienić parametry wytrzymałościowe konstrukcji. Jeśli ocena eksperta wskazuje na poważne uszkodzenie, regał lub jego sekcję należy rozładować i wyłączyć z użytkowania do czasu wymiany.

Dokumentacja: co powinien mieć właściciel magazynu?

Dobrze prowadzona dokumentacja to najlepsze zabezpieczenie w razie kontroli lub wypadku. Warto przechowywać:

1. rejestr przeglądów i kontroli wizualnych,
2. raporty z inspekcji eksperckich,
3. dokumentację techniczną regałów i karty obciążeń,
4. protokoły napraw i wymiany elementów,
5. dowody przeszkolenia osoby odpowiedzialnej i pracowników.

Konsekwencje zaniedbania kontroli regałów

Brak regularnych przeglądów może skutkować:

• wypadkiem przy pracy i odpowiedzialnością pracodawcy,
• odmową wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela,
• uwagami podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy,
• uszkodzeniem towaru i przestojami,
• koniecznością kosztownej, awaryjnej wymiany konstrukcji.

Koszt regularnego przeglądu jest zwykle niewielki w porównaniu ze skutkami jednej awarii.

Przegląd regałów magazynowych nie jest kontrolą UDT, ale to nie zwalnia pracodawcy z odpowiedzialności. Podstawą działań jest norma PN-EN 15635 oraz ogólne przepisy BHP. Najlepiej połączyć codzienne kontrole wizualne, okresowe przeglądy wewnętrzne i coroczną inspekcję ekspercką, a wszystko dokładnie dokumentować. Dzięki temu zadbasz o bezpieczeństwo pracowników, ochronisz towar i unikniesz kosztownych przestojów.

Potrzebujesz bezpiecznej i solidnej zabudowy magazynu? Skontaktuj się z nami, a doradzimy w doborze regałów i antresol oraz w organizacji regularnych przeglądów. NAPISZ DO NAS: KLIKNIJ TUTAJ